Projekt ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw

Na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego znaleźć można opublikowany 9 lipca 2020 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw.


Celem projektu jest dokonanie zmian w krajowym porządku prawnym w związku z wejściem w życie regulacji Unii Europejskiej stanowiących wynik przeglądu przepisów dotyczących Europejskich Urzędów Nadzoru (ESAs).


Zmianie ulegają przepisy dotyczące działalności dostawców usług w zakresie udostępniania informacji, którzy świadczą usługi jako zatwierdzony podmiot publikujący, zatwierdzony mechanizm sprawozdawczy lub dostawca informacji skonsolidowanych.


W projekcie ustawy zmieniane są następujące akty prawne:

§ ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 89, z późn. zm.) – art. 1 projektu,

§ ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1871, z późn. zm.) – art. 2 projektu,

§ ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 895) – art. 3 projektu.


W art. 1 pkt 1 projektu dostosowano słowniczek pojęć zamieszczony w art. 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi („ustawa o obrocie”) do definicji zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 34–36a rozporządzenia 600/2014[1]. Słowniczek wprowadza nową definicję zatwierdzonego podmiotu publikującego, zatwierdzonego mechanizmu sprawozdawczego oraz dostawcy usług w zakresie udostępniania informacji.

Art. 1 pkt 2 zawiera zmianę w art. 21 ust 2 ustawy o obrocie w zakresie określenia przedmiotu działalności spółki prowadzącej rynek regulowany – przepis będzie się odnosił do ,,prowadzenia działalności jako dostawca usług w zakresie udostępniania informacji” (obecnie: ,,prowadzenie działalności polegającej na świadczeniu usług w zakresie udostępniania informacji o transakcjach”).

Art. 1 pkt 3 i 6 dotyczą odpowiednio art. 29c oraz art. 69f ustawy o obrocie. W związku z uchyleniem art. 131a–131j ustawy o obrocie oraz nowym brzmieniem rozporządzenia 600/2014 zmiany te mają charakter dostosowujący.

Art. 1 pkt 4 i 7 umożliwią przekazywanie przez spółkę prowadzącą rynek regulowany oraz firmę inwestycyjną prowadzącą ASO lub OTF informacji wymaganych na podstawie art. 26 ust. 5 rozporządzenia 600/2014 za pośrednictwem zatwierdzonego mechanizmu sprawozdawczego. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku transakcji zawieranych w systemie obrotu przez podmioty niebędące firmami inwestycyjnymi lub instytucjami kredytowymi, obowiązek przekazywania organowi nadzoru raportów o transakcjach spoczywa nie na członku czy uczestniku rynku będącym stroną transakcji giełdowej, lecz bezpośrednio na organizatorze danego systemu obrotu. Dopuszczenie do działania podmiotu z kraju trzeciego wymagałoby, przy braku proponowanych regulacji, tworzenia od podstaw rozwiązań niezbędnych do samodzielnego raportowania transakcji do Komisji Nadzoru Finansowego. Regulacje unijne nie zabraniają co prawda wykorzystania zatwierdzonego mechanizmu sprawozdawczego w tym celu, natomiast obowiązujące przepisy krajowe, w szczególności definicja zatwierdzonego mechanizmu sprawozdawczego (art. 3 pkt 33c ustawy o obrocie) stoi na przeszkodzie skorzystaniu z takiego rozwiązania.

Art. 1 pkt 5 zawiera rozwiązania będące konsekwencją uchylenia art. 131a–131j oraz art. 131l ustawy o obrocie; zmiany te mają charakter dostosowujący.

Art. 1 pkt 8 i 10 przewiduje uchylenie art. 131a–131j i art. 131l ustawy o obrocie, co jest konsekwencją uchylenia przepisów dotyczących wymogów operacyjnych dla dostawców usług w zakresie udostępniania informacji oraz przepisów dotyczących uprawnień Komisji Nadzoru Finansowego.

W art. 1 pkt 9 zapewniono implementację dyrektywy 2014/65/UE[2] (art. 131k ustawy o obrocie) przez zapewnienie, aby każda osoba uprawniona miała obowiązek niezwłocznego zgłaszania właściwym organom wszelkich faktów lub decyzji dotyczących danego podmiotu przedsiębiorstwa, które mogą wywołać niepożądane skutki. Na mocy obowiązującego art. 13b ustawy o obrocie Komisja Nadzoru Finansowego jest uprawniona do przyjmowania zgłoszeń naruszeń lub potencjalnych naruszeń rozporządzenia 600/2014.

W art. 1 pkt 11 zawarto także rozwiązania zapewaniające ochronę tzw. sygnalistów przez wskazanie, że zgłoszenie nie narusza tajemnicy zawodowej ani obowiązków zachowania poufności informacji, a przekazanie Komisji Nadzoru Finansowego zgłoszenia naruszeń lub potencjalnych naruszeń nie może stanowić przyczyny rozwiązania z osobą zgłaszającą umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub innej umowy o podobnym charakterze.

Art. 1 pkt 12 i 13 dotyczące art. 162 oraz 163 ustawy o obrocie wprowadzają zmiany opłat za prowadzenie działalności lub uzyskanie wymaganego zezwolenia przez zatwierdzony mechanizm publikujący lub zatwierdzony mechanizm sprawozdawczy korzystające z odstępstwa wynikającego z art. 2 ust. 3 rozporządzenia 600/2014.

Art. 1 pkt 14 i art. 2 pkt 6 dotyczące art. 167ba ustawy o obrocie oraz art. 25 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym rozszerzają sankcjonowanie naruszenia wymogów rozporządzenia 600/2014, z uwzględnieniem odstępstwa wynikającego z art. 2 ust. 3 tego rozporządzenia. Komisja Nadzoru Finansowego, w celu skutecznego wykonywania uprawnień nadzorczych w obszarze przetwarzania i udostępniania danych, powinna mieć możliwość nakładania kar lub okresowych sankcji, aby skłonić podmioty do zaprzestania naruszenia oraz dostarczenia pełnych i prawidłowych informacji, o które wystąpiła Komisja. Powinna mieć także możliwość nakładania kar administracyjnych lub innych środków administracyjnych, jeżeli stwierdzi, że dany podmiot dopuścił się naruszenia przepisów rozporządzenia nr 600/2014. Wobec powyższego wprowadza się katalog sankcji, jakimi będzie dysponować Komisja, do których należy: podanie do publicznej wiadomości informacji o podmiocie dokonującym naruszeń oraz o charakterze tych naruszeń, nakazanie temu podmiotowi zaprzestania działań skutkujących powstaniem naruszeń i niepodejmowanie tych działań w przyszłości lub nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 750 000 albo do wysokości kwoty stanowiącej równowartość 10% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym, jeżeli przekracza ona 20 750 000 zł.

Art. 1 pkt 15 dotyczący art. 167c ustawy o obrocie wprowadza możliwość cofnięcia lub zawieszenia zezwolenia udzielonego przez Komisję Nadzoru Finansowego, zatwierdzonemu mechanizmowi publikującemu lub zatwierdzonemu mechanizmowi sprawozdawczemu objętym odstępstwem wynikającym z art. 2 ust. 3 rozporządzenia 600/2014. Decyzja taka podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Komisji Nadzoru Finansowego.

Art. 2 pkt 1 projektu dotyczący art. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym dostosowuje listę podmiotów podlegających nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego – dostawców usług w zakresie udostępniania informacji – do zmian będących skutkiem odstępstwa wynikającego z art. 2 ust. 3 rozporządzenia 600/2014. Od dnia 1 stycznia 2022 r. dostawcy usług w zakresie udostępniana informacji będą, co do zasady, nadzorowani przez Europejski Urząd Giełd i Papierów Wartościowych, za wyjątkiem zatwierdzonych mechanizmów sprawozdawczych i zatwierdzonych podmiotów publikujących, które ze względu na ograniczone znaczenie dla rynku wewnętrznego będą na mocy aktu delegowanego Komisji Europejskiej podlegać wymogowi uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego i podlegać pod jej nadzór. W związku z powyższym konieczne jest zaktualizowanie wykazu podmiotów nadzorowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego, które zostały wymienione enumeratywnie w art. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym.

W art. 2 pkt 2 dotyczącym art. 7a ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym została uregulowana możliwość przekazania przez ESMA zadań w zakresie nadzoru do Komisji Nadzoru Finansowego, na podstawie art. 38o rozporządzenia 600/2014.

W art. 2 pkt 3 i 4 dotyczących odpowiednio art. 19 oraz art. 21 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym zawarto odniesienia do zmienionych przepisów rozporządzenia 600/2014. Ponadto dodano odniesienie do tajemnicy służbowej (art. 38f rozporządzenia 600/2014) oraz zasad wymiany informacji dla celów realizacji tego rozporządzenia.

W art. 2 pkt 5 dodano przepis art. 23ha w ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym – dotyczy on możliwości udzielenia przez Komisję Nadzoru Finansowego zezwolenia na działanie dostawców usług w zakresie udostępniania informacji w przypadkach i na zasadach określonych w rozporządzeniu 600/2014.

Art. 3 pkt 1 projektu implementuje art. 152a ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (dyrektywa Wypłacalność II). Dodawany przepis art. 174 ust. 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej przewiduje, że organ nadzoru będzie obowiązany do powiadamiania EIOPA oraz organu nadzorczego przyjmującego państwa członkowskiego Unii Europejskiej o zamiarze wydania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej dla krajowego zakładu ubezpieczeń lub na wykonywanie działalności reasekuracyjnej dla krajowego zakładu reasekuracji, w przypadku gdy zgodnie z planem działalności część działalności będzie wykonywana w ramach swobody świadczenia usług lub przez oddział, a działalność ta mogłaby być istotna dla rynku przyjmującego państwa członkowskiego.

Art. 3 pkt 2 wdraża art. 152a ust. 2 oraz art. 152b dyrektywy Wypłacalność II – przez dodanie art. 213a, art. 213b oraz art. 213c do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

Zgodnie z dodanym art. 213a organ nadzoru będzie miał możliwość zwrócenia się do zainteresowanych organów nadzorczych (organ nadzorczy państwa siedziby danego zakładu oraz organy nadzorcze przyjmujących państw członkowskich Unii Europejskiej) z wnioskiem o ustanowienie platformy współpracy w zakresie sprawowania nadzoru nad działalnością zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji wykonujących działalność transgraniczną w ramach swobody świadczenia usług lub przez oddział. Organ nadzoru będzie miał również możliwość wyrażenia zgody na ustanowienie takiej platformy współpracy, na wniosek zainteresowanego organu nadzorczego i uczestniczenia w takiej platformie. W przypadku ustanowienia platformy, organ nadzoru będzie obowiązany przekazywać zainteresowanym organom nadzorczym niezwłocznie informacje niezbędne dla właściwego funkcjonowania platformy.

Przepis art. 213b określa uprawnienia i obowiązki organu nadzoru w związku z działalnością krajowego zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż Rzeczpospolita Polska  w ramach swobody świadczenia usług lub przez oddział. W przypadku gdy organ nadzoru stwierdzi pogorszenie sytuacji finansowej takiego podmiotu lub wystąpienie innych ryzyk wynikających z jego działalności transgranicznej, które mogą mieć skutki dla rynku przyjmującego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, organ nadzoru będzie obowiązany powiadomić o tym EIOPA oraz organ nadzorczy przyjmującego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jeżeli działalność takiego zakładu jest istotna z punktu widzenia rynku przyjmującego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, organ nadzoru będzie miał możliwość wystąpić do tego organu nadzorczego w celu osiągnięcia wspólnego stanowiska i wypracowania rozwiązania problemów wynikających z działalności tego zakładu. Jeżeli nie zostanie osiągnięte wspólne stanowisko, organ nadzoru będzie uprawniony do zwrócenia się z wnioskiem do EIOPA o pomoc lub o ustanowienie platformy współpracy. W przypadku ustanowienia przez EIOPA platformy współpracy, organ nadzoru będzie obowiązany do przekazywania EIOPA i zainteresowanym organom nadzorczym (organy nadzorcze przyjmujących państw członkowskich UE) informacji niezbędnych do zapewnienia właściwego funkcjonowania platformy.

W art. 213c zostały określone uprawnienia i obowiązki organu nadzoru, w związku z działalnością zagranicznego zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej  w ramach swobody świadczenia usług lub przez oddział. Organ nadzoru będzie miał możliwość powiadamiania organu nadzorczego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym dany zakład ma siedzibę w przypadku stwierdzenia możliwości naruszenia przez ten zakład interesów klientów i uprawnionych z umów ubezpieczenia. W przypadku gdy działalność takiego zagranicznego zakładu ubezpieczeń będzie istotna dla rynku polskiego, organ nadzoru będzie miał możliwość zwrócenia się do organu nadzoru państwa członkowskiego siedziby zakładu o podjęcie współpracy w celu osiągnięcia wspólnego stanowiska i rozwiązania problemów wynikających z działalności takiego zakładu. W przypadku gdy organ nadzoru i organ nadzorczy państwa członkowskiego siedziby zakładu nie osiągną wspólnego stanowiska, organ nadzoru będzie uprawniony do zwrócenia się do EIOPA o pomoc lub o ustanowienie platformy współpracy. W przypadku ustanowienia przez EIOPA platformy współpracy, organ nadzoru będzie obowiązany do przekazywania EIOPA i zainteresowanym organom nadzorczym (organ nadzorczy państwa siedziby zakładu, organy nadzorcze innych przyjmujących państw członkowskich Unii Europejskiej) informacji niezbędnych dla właściwego funkcjonowania platformy.

Art. 3 pkt 3 i 4 stanowią implementację art. 112 ust. 3a dyrektywy Wypłacalność II, dokonaną przez zmianę brzmienia art. 258 i art. 260 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Zgodnie z dodanym przepisem ust. 5a, organ nadzoru będzie powiadamiał EIOPA, zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1094/2010[3], o otrzymaniu kompletnego wniosku zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji o zatwierdzenie pełnego albo częściowego modelu wewnętrznego. Dodany przepis ust. 6a tego artykułu umożliwi organowi nadzoru zwrócenie się do EIOPA o pomoc techniczną w sprawie zatwierdzenia pełnego lub częściowego modelu wewnętrznego, zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1094/2010.

Zgodnie z dodanym art. 260 ust. 2a organ nadzoru będzie powiadamiał EIOPA o otrzymaniu kompletnego wniosku o zatwierdzenie głównych zmian modelu wewnętrznego oraz zmian zasad wprowadzania zmian w stosowanym modelu wewnętrznym, zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1094/2010. Dodany przepis ust. 5a umożliwi organowi nadzoru zwrócenie się do EIOPA o pomoc techniczną w sprawie zatwierdzenia głównych zmian modelu wewnętrznego oraz zmian zasad wprowadzania zmian w stosowanym modelu wewnętrznym, zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1094/2010.

Art. 3 pkt 5 wdraża zmieniony art. 231 ust. 1 akapit trzeci dyrektywy Wypłacalność II poprzez zmianę brzmienia art. 391 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Dodawany art. 391 ust. 5a przewiduje, że organ nadzoru, będący organem sprawującym nadzór nad grupą będzie miał możliwość zwrócić się do EIOPA o pomoc techniczną przy wydaniu zgody albo odmowy wydania zgody na stosowanie modelu wewnętrznego na poziomie grupy, zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1094/2010. Dodany art. 391 ust. 9a dotyczy sytuacji, gdy organ nadzoru nie jest organem sprawującym nadzór nad grupą. W takiej sytuacji organ nadzoru będzie mógł zwrócić się do EIOPA o pomoc techniczną przy wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie stosowania modelu wewnętrznego na poziomie grupy przez kolegium organów nadzoru lub przez organ nadzorczy z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej będący organem sprawującym nadzór nad grupą, zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1094/2010.

Art. 3 pkt 6 wdraża zmieniony art. 237 ust. 3 akapit trzeci zdanie pierwsze dyrektywy Wypłacalność II. Dodany przepis art. 396 ust. 13 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i  reasekuracyjnej stanowi, że organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą będzie obowiązany do wydania, w drodze decyzji, zgody na objęcie przepisami art. 397 i art. 398 ustawy krajowego zakładu ubezpieczeń lub krajowego zakładu reasekuracji będącego jednostką zależną innego zakładu, w przypadku gdy EIOPA nie wyda rozstrzygnięcia zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 1094/2010.

Art. 4 projektu określa dzień wejścia w życie ustawy na 1 stycznia 2022 r. Wyjątek stanowi art. 3, który wejdzie w życie z dniem 30 czerwca 2021 r., co wynika z obowiązku implementacji dyrektywy 2014/65/UE, zgodnie z art. 4 dyrektywy 2019/2177, do tego dnia.


9 wyświetlenia

© 2020  Postępowy Prawnik

Media Społecznościowe

  • Instagram
  • Facebook Social Ikona
  • Twitter