• Kamil Żołądź

Rzekomy pełnomocnik i czynność prawna kulejąca

Aktualizacja: sie 22

Rzekomym pełnomocnikiem określmy w polskim prawie cywilnym osobę, która tak samo jak pełnomocnik działający z należytym umocowaniem, dokonuje czynności prawnej w cudzym imieniu, jednak z różnicą, iż rzekomy pełnomocnik przekracza granice umocowania lub umocowania tego w ogóle nie posiada.


Zgodnie z art. 95 § 2 Kodeksu cywilnego, działanie z należytym umocowaniem pociąga za sobą skutki dla reprezentowanego. W związku z tym, łatwo możemy wywnioskować, że czynności dokonane bez należytego umocowania nie pociągają za sobą skutków dla reprezentowanego. Jednakże choćby ze względu na ochronę dobrej wiary osoby, z którą rzekomy pełnomocnik dokonał czynności prawnej, prawo przewiduje odstępstwa od wspomnianej wyżej reguły.


Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 26 września 2019 r., XIII Ga 25/19

„Przekroczenie granic umocowania ma miejsce wówczas, gdy osoba rzeczywiście będąca pełnomocnikiem dokonuje czynności prawnej nieobjętej zakresem umocowania wynikającym z udzielonego jej pełnomocnictwa. Chodzi przy tym wyłącznie o przekroczenie granic umocowania (skutecznych wobec osób trzecich), a nie o naruszenie wewnętrznego porozumienia mocodawcy i pełnomocnika co do sposobu wykorzystania umocowania. Umowa zawarta przez rzekomego pełnomocnika jest dotknięta sankcją bezskuteczności zawieszonej. Jej skuteczność zależy od potwierdzenia przez osobę, w imieniu której została zawarta (przez „rzekomego mocodawcę”). Do oświadczenia woli rzekomego mocodawcy o potwierdzeniu umowy stosuje się art. 63 § 2 k.c.. Co do zasady, może ono być złożone w dowolnej formie (art. 60 k.c.), jeżeli jednak do ważności umowy wymagana jest forma szczególna, potwierdzenie jej zawarcia powinno być dokonane w tej samej formie, również pod rygorem nieważności. Umowa potwierdzona przez rzekomego mocodawcę jest w pełni ważna – wywołuje właściwe dla niej skutki prawne.”

Aby lepiej zrozumieć czym w istocie jest rzekomy pełnomocnik, wyobraźmy sobie sytuację, gdy chcemy kupić samochód. Nasza wiedza w dziedzinie motoryzacji jest niewielka, dlatego decydujemy się zatrudnić odpowiednią osobę, która zakupi w naszym imieniu samochód zgodnie z naszymi wytycznymi (np. Polonez Caro w kolorze bordowym, cena nieprzekraczająca 5 000 zł). Pełnomocnik, któremu udzieliliśmy umocowania znalazł dokładnie taki samochód o który nam chodzi, z małą jednak różnicą – cena wynosi 6 000 zł. Mimo, że cena przekracza o tysiąc złotych zakres pełnomocnictwa, nasz pełnomocnik decyduje się zakupić samochód. Pełnomocnik zakupując samochód z przekroczeniem pełnomocnictwa staje się pełnomocnikiem rzekomym.

W takiej sytuacji, gdy czynność prawna obarczona została wadą (w tym przypadku przekroczenie pełnomocnictwa), mamy do czynienia z czynnością prawną kulejącą. Wówczas, zgodnie z art. 103 KC, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta.


W naszym przykładzie, wyłącznie od nas będzie zależało więc, czy zaakceptujemy czynność prawną i zakupimy Poloneza Caro, mimo iż kosztował więcej niż zakładaliśmy udzielając pełnomocnictwa.


Przepisy prawa nie określają długości terminu w jakim umowa powinna zostać potwierdzona. Znajduje to swoje odzwierciedlenie choćby w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r., I ACa 937/16 - „(...)powyższy przepis nie wskazuje terminu w ciągu którego może dojść do potwierdzenia umowy dokonanej przez rzekomego pełnomocnika. Przepis ten daje jedynie drugiej stronie porozumienia (...) możliwość wyznaczenia stronie w imieniu której działał rzekomy pełnomocnik terminu do potwierdzenia umowy.”



19 wyświetlenia

© 2020  Postępowy Prawnik

Media Społecznościowe

  • Instagram
  • Facebook Social Ikona
  • Twitter