• Kamil Żołądź

Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego

Polskie prawo przewiduje możliwość rozstrzygania sporów między stronami niekoniecznie jedynie przez sądy powszechne. Zgodnie z art. 1161 § 1 KPC, strony mogą, w drodze umowy (postanowienie umowy głównej lub osobna umowa) ustalić , iż spór który może wyniknął lub może wyniknąć, zostanie poddany pod rozstrzygnięcie sądowi polubownemu. Z art. 1212 § 1 KPC wynika z kolei, iż po uznaniu przez sąd powszechny, wyrok sądu polubownego posiada moc prawną równą mocy wyroku sądu powszechnego. To samo dotyczy ugody zawartej przed sądem polubownym.

Polskie prawo przewiduje możliwość uchylenia wyroku wydanego przez sąd polubowny poprzez wniesienie skargi do sądu powszechnego oraz gdy zostanie spełniona chociaż jedna przesłanka z wyliczonych enumeratywnie w art. 1206 KPC:

· brak było zapisu na sąd polubowny, zapis na sąd polubowny jest nieważny, bezskuteczny albo utracił moc według prawa dla niego właściwego,

· strona nie była należycie zawiadomiona o wyznaczeniu arbitra, o postępowaniu przed sądem polubownym lub w inny sposób była pozbawiona możności obrony swoich praw przed sądem polubownym,

· wyrok sądu polubownego dotyczy sporu nieobjętego zapisem na sąd polubowny lub wykracza poza zakres takiego zapisu, jeżeli jednak rozstrzygnięcie w sprawach objętych zapisem na sąd polubowny daje się oddzielić od rozstrzygnięcia w sprawach nieobjętych tym zapisem lub wykraczających poza jego zakres, wyrok może być uchylony jedynie w zakresie spraw nieobjętych zapisem lub wykraczających poza jego zakres; przekroczenie zakresu zapisu na sąd polubowny nie może stanowić podstawy uchylenia wyroku, jeżeli strona, która brała udział w postępowaniu, nie zgłaszała zarzutów co do rozpoznania roszczeń wykraczających poza zakres zapisu,

· nie zachowano wymagań co do składu sądu polubownego lub podstawowych zasad postępowania przed tym sądem, wynikających z ustawy lub określonych przez strony,

· wyrok uzyskano za pomocą przestępstwa albo podstawą wydania wyroku był dokument podrobiony lub przerobiony,

· w tej samej sprawie między tymi samymi stronami zapadł prawomocny wyrok sądu,

· według ustawy spór nie może być rozstrzygnięty przez sąd polubowny,

· wyrok sądu polubownego jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego),

· wyrok sądu polubownego pozbawia konsumenta ochrony przyznanej mu bezwzględnie wiążącymi przepisami prawa właściwego dla umowy, której stroną jest konsument, a gdy prawem właściwym dla tej umowy jest prawo wybrane przez strony – ochrony przyznanej konsumentowi bezwzględnie wiążącymi przepisami prawa, które byłoby właściwe w braku wyboru prawa.


Jeżeli postępowanie przed sądem polubownym obejmowało więcej niż jedną instancję, wówczas skarga na wyrok sądu polubownego dotyczy wyroku ostatecznego.

Skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego należy złożyć w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wyroku (w przypadku uzupełnienia, sprostowania lub wykładni wyroku – również w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia przez sąd polubowny orzeczenia) do sądu apelacyjnego.


W przypadku, gdy skarga oparta jest na art. 1206 § 1 pkt 5 lub 6 KPC (tj. dot. wyroku uzyskanego za pomocą przestępstwa albo wyroku, którego podstawą był podrobiony albo przerobiony oraz sprawy, w której zapadł już prawomocny wyrok sądu), należy ją wnieść w terminie dwóch miesięcy, od dnia w którym strona dowiedziała się o powołanej podstawie. Jednakże, jeśli od doręczenia stronie wyroku polubownego minęło pięć lat, strona nie może żądać uchylenia wyroku wydanego przez sąd polubowny.

Sąd powszechny wydaje wyrok uchylający wyrok sądu polubownego zgodnie z zakresem zaskarżenia, który został wskazany w skardze, w związku z tym może zostać on uchylony w całości lub w części. Oczywistym jest również możliwość oddalenia skargi przez sąd powszechny. Należy jednak pamiętać, że uchylając wyrok sądu polubownego, sąd powszechny nie jest uprawniony do badania sprawy w sensie merytorycznym, w z związku z czym nie orzeka co do istoty sprawy.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r., I AGa 35/19

„(…)postrzegać należy skargę jako sui generis środek zaskarżenia o specyficznych cechach, z których jako zasadnicze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wymienić należy zamknięty katalog podstaw oraz kontrolny charakter, zmierzający jedynie do weryfikacji poprawności postępowania arbitrażowego, a nie do ponownego rozpoznania sprawy objętej zapisem na sąd polubowny.”


Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2019 r., VII AGa 804/19

„Postępowanie ze skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego nie prowadzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sporu między stronami, lecz ma na celu wyłącznie zweryfikowanie twierdzeń skarżącego o wystąpieniu przytoczonych w skardze podstaw przewidzianych w art. 1206 k.p.c. Celem skargi jest bowiem uniemożliwienie utrzymania w mocy tylko takiego wyroku sądu polubownego, który uchybia elementarnym wymaganiom formalnym rozpoznawania sporów.”



14 wyświetlenia

© 2020  Postępowy Prawnik

Media Społecznościowe

  • Instagram
  • Facebook Social Ikona
  • Twitter